Τρίτη, 28 Οκτωβρίου 2008

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ: Αίτια – Κλινική εικόνα – Αντιμετώπιση.


Ο όρος οσφυαλγία σημαίνει άλγος στην οσφύ, πόνος δηλαδή στη μέση, και δεν είναι πάθηση αλλά σύμπτωμα που υποδηλώνει λειτουργικές διαταραχές που οφείλονται σε κάποια αίτια.

Χαρακτηρίζεται από επώδυνο αίσθημα στην περιοχή της μέσης, που ποικίλλει σε διάρκεια (οξεία ή χρόνια) και σε ένταση (βύθιος έως αφόρητος πόνος). Μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις της σπονδυλικής στήλης και των παρακείμενων μυών (σπονδυλαρθρίτιδα, οστεοπόρωση, κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, διάστρεμμα ή διάταση) ή να αποτελεί εκδήλωση πάθησης κάποιου ενδοκοιλιακού οργάνου (νεφροί, έσω γεννητικά όργανα).

Είναι δυνατό να αποτελεί τη μοναδική εκδήλωση της υποκείμενης διαταραχής ή να συνδυάζεται με άλλα συμπτώματα (περιορισμός της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης, εκδηλώσεις από την πίεση κάποιας νευρικής ρίζας κ.λ.π)

Κλινική εικόνα

Η τυπική εικόνα είναι χαρακτηριστική : Πόνος στη μέση, συνήθως ισχυρός, που αρχίζει συνήθως μετά από μία απότομη κίνηση ή άρση κάποιου βάρους. Ο πόνος μπορεί να είναι τοπικός ή να αντανακλά στα πόδια. Συχνά επίσης ο πόνος ξεκινά «χωρίς αιτία» και χωρίς ιστορικό τραυματισμού. Άλλοτε πάλι ξεκινά από τη γάμπα ή το μηρό ή τους γοφούς κι επεκτείνεται στη μέση. Κατά την ιατρική εξέταση παρατηρείται συνήθως εξάλειψη της φυσιολογικής λόρδωσης της σπονδυλικής στήλης και αντιαλγική σκολίωση (κλίση σώματος προς τη μία πλευρά λόγω του πόνου που νιώθουμε στην άλλη).

Οι κινήσεις είναι περιορισμένες κι ο πάσχοντας δυσκολεύεται να σκύψει προς τα μπρος και προς τα πλάγια. Οι στροφικές κινήσεις της μέσης δεν προκαλούν, συνήθως, κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα πόνου. Παρατηρείται αυξημένη ευαισθησία στη μέση (προς τους γοφούς), πόνος αν πιεστούν οι γλουτοί και, συνηθέστατα, πόνος κι ευαισθησία στο ένα πόδι.

Σε όλες τις περιπτώσεις υπάρχει μείωση της δύναμης και αδυναμία πραγματοποίησης συγκεκριμένων κινήσεων χωρίς πόνο. Ο πόνος επιδεινώνεται με τον βήχα ή το φτάρνισμα.

Θεραπευτικά μέσα – Αντιμετώπιση

Η θεραπεία οποιουδήποτε προβλήματος στη μέση, προϋποθέτει τον εντοπισμό των αιτιών. Αφού εξακριβωθούν τα αίτια, η θεραπεία πρέπει να είναι απόλυτα εξατομικευμένη, ανάλογα με τα αίτια που προκάλεσαν το πρόβλημα, την ηλικία, την προδιάθεση, τον αριθμό των προηγηθέντων παρόμοιων προβλημάτων, το επάγγελμα και τις καθημερινές δραστηριότητες. Η θεραπεία διακρίνεται σε συντηρητική και σε χειρουργική (στις βαρύτερες περιπτώσεις ή όπου η συντηρητική θεραπεία έχει αποτύχει).

Συντηρητική θεραπεία

Η συντηρητική θεραπεία συνίσταται στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Το βασικότερο πρόβλημά της είναι ότι πολλές φορές η κατάσταση υποτροπιάζει και, ίσως, στο τέλος, χρειαστεί και χειρουργική επέμβαση. Η συντηρητική θεραπεία γίνεται με συνδυαστικό τρόπο και μέσα, παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση μετά από χειρουργική επέμβαση. Συνήθως περιλαμβάνει :

Φάρμακα : Για ορισμένες ημέρες ο ασθενής λαμβάνει αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη σε συνδυασμό με τοπικές αλοιφές ή θερμοφόρες που μειώνουν τον τοπικό σπασμό. Τα φάρμακα αυτά (απολύτως αναγκαία στις περισσότερες περιπτώσεις) μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα. Η χρήση τους θα πρέπει να συνδυάζεται με την κατάλληλη διατροφή.

Κατάκλιση : Η ανάπαυση παίζει σημαντικό ρόλο. Η παρατεταμένη όμως ανάπαυση μπορεί να δημιουργήσει μυϊκή ατροφία, φοβίες και ψυχολογικά προβλήματα που, τελικά, δυσκολεύουν τη σωστή αποθεραπεία κι αυξάνουν το χρονικό διάστημα που απαιτείται για ανάρρωση. Η κατάκλιση πρέπει να γίνεται μόνον όταν ο πόνος είναι οξύς και πάλι σε συνδυασμό με μεθόδους ανακούφισης από τον πόνο . Όταν ο πόνος είναι ελαφρύς συνίσταται οι αναπνευστικές ασκήσεις και το ελαφρύ περπάτημα αλλά όχι η ορθοστασία, ή η άσκοπη και υπερβολική κούραση.

Ζώνη μέσης: Είναι απαραίτητη αλλά μόνον για μικρό χρονικό διάστημα στα νεαρά άτομα και για λίγο περισσότερο διάστημα στα ηλικιωμένα άτομα. Πρέπει να αφαιρείται κατά την ξεκούραση. Η καθημερινή, μακροχρόνια, χρήση της, μπορεί να προκαλέσει αδυναμία (ατροφία) στους κοιλιακούς και ραχιαίους μύες.

Φυσικοθεραπεία – Κινησιοθεραπεία : Είναι χρήσιμα σε κάθε περίπτωση. Βοηθούν στη μείωση του πόνου, στη βελτίωση της κινητικότητας και της δύναμης και στην σωστή αντίληψη της μηχανικής συμπεριφοράς της σπονδυλικής στήλης στις διάφορες στάσεις και κινήσεις. Περιλαμβάνει τη χρησιμοποίηση φυσικών μέσων (LASER, αναλγητικά ρεύματα, υπερήχους, διαθερμίες, μαλάξεις) καθώς και ένα πρόγραμμα κινησιοθεραπείας με οδηγό σημείο τον πόνο.

Το πρόγραμμα της κινησιοθεραπείας περιλαμβάνει ασκήσεις προοδευτικής δυσκολίας, οι οποίες στοχεύουν στην αύξηση της ελαστικότητας, της δύναμης και της αντοχής των κοιλιακών, των ραχιαίων και των γλουτιαίων μυών γεγονός που οδηγεί στην ανάπτυξη μυϊκής ζώνης στην περιοχή της οσφύος η οποία καλείται ν’ αντεπεξέλθει σε μεγάλα φορτία.

Οι ασθενείς πρέπει ν’ αποφεύγουν να σηκώνουν βαριά αντικείμενα ενώ κρίνεται απαραίτητη η εκπαίδευσή τους στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής.

Βελονισμός: Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει αποτελεσματικά στην ταχύτερη αποκατάσταση των ασθενών, αρκεί η πρωτοπαθής διαταραχή να μην χαρακτηρίζεται από σοβαρές ανατομικές αλλοιώσεις. Έτσι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων οξείας οσφυαλγίας ή ισχιαλγίας που οφείλεται σε τραυματική κάκωση της σπονδυλικής στήλης και των παρακείμενων μυών, σε μικρή πρόπτωση του μεσοσπονδύλιου δίσκου, σε οστεοαρθρίτιδα χωρίς σοβαρές ακτινολογικές αλλοιώσεις, σε ρευματοειδή αρθρίτιδα ή αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα και σε ασαφείς τύπους της νόσου, ο βελονισμός μπορεί κάλλιστα ως μοναδική θεραπευτική παρέμβαση ή σε συνδυασμό με άλλες κλασσικές τεχνικές, να επιτύχει γρήγορη ανακούφιση από τον πόνο και να επιταχύνει την κινητοποίηση του ασθενή.

Αντίθετα, σε καταστάσεις σοβαρής πρόπτωσης του μεσοσπονδύλιου δίσκου ή σε παρουσία έκδηλης οστεοφυτικής υπερπλασίας με έντονα συμπτώματα πίεσης νεύρων, δεν αναμένονται με το βελονισμό ευνοϊκά αποτελέσματα. Στις περιπτώσεις αυτές, ο βελονισμός απλά μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματική αναλγητική μέθοδο, μέχρι τη χειρουργική αποκατάσταση της βλάβης. Ευνόητο είναι πως ο βελονισμός δεν έχει καμιά θέση στη θεραπεία σοβαρών παθήσεων της κοιλιάς ή της σπονδυλικής στήλης παρά μόνο σαν μέθοδος αναλγησίας (λοιμώξεις, νεοπλάσματα), τα οποία και θα πρέπει να διερευνούνται πριν την έναρξη οποιασδήποτε θεραπευτικής παρέμβασης.

Ανάλογα με την παθογένεια της νόσου και την συμπτωματολογία του ασθενή, επιλέγονται τα σημεία βελονισμού. Χρησιμοποιούνται τοπικά και απόμακρα σημεία. Συνήθως οι βελόνες τοποθετούνται, σε τρία ή τέσσερα σημεία που βρίσκονται στην επώδυνη περιοχή και παραμένουν εκεί για τριάντα περίπου λεπτά. Είναι δυνατόν οι βελόνες να συνδεθούν με συσκευή ηλεκτροθεραπείας και να χορηγηθεί ηλεκτρικό ρεύμα ελεγχόμενης συχνότητας και έντασης.

Με τον τρόπο αυτό, αφενός αυξάνει η αναλγητική δράση του βελονισμού με την έκκριση ενδογενών οποιοειδών αναλγητικών πεπτιδίων, αφετέρου επιτυγχάνεται κινητοποίηση των παρασπονδυλικών μυών που βρίσκονται σε σύσπαση. Η κινητοποίηση αυτή λύει το μυϊκό σπασμό, αυξάνει τοπικά την αιμάτωση, απομακρύνει το γαλακτικό οξύ που έχει συσσωρευτεί από την παρατεταμένη μυϊκή σύσπαση και καταστέλλει τη φλεγμονή που εμπλέκεται στη δημιουργία του πόνου.

Η ανταπόκριση στη θεραπεία είναι συνάρτηση τόσο των υποκείμενων ανατομικών αλλοιώσεων όσο και της χρονιότητας της νόσου. Σε οξέα περιστατικά, είναι δυνατό ο ασθενής να κινητοποιηθεί από την πρώτη κιόλας θεραπεία. Αντίθετα, ένα σύνδρομο που διαρκεί αρκετό καιρό και έχει υποβληθεί σε πολυάριθμες θεραπείες, χρειάζεται προσεκτική αντιμετώπιση και περισσότερο χρόνο για αποκατάσταση.

Στην οξεία οσφυαλγία η θεραπεία πρέπει να επαναλαμβάνεται καθημερινά, μέχρι τη μερική βελτίωση των συμπτωμάτων και στη συνέχεια τρεις φορές την εβδομάδα, μέχρι την πλήρη κινητοποίηση του ασθενή (συνήθως στις 15 ημέρες). Στα χρόνια περιστατικά θεωρείται σκόπιμο η θεραπεία να επαναλαμβάνεται δύο φορές την εβδομάδα. Στην περίπτωση αυτή, η βελτίωση των συμπτωμάτων αναμένεται μετά την 5η - 6η συνεδρία και συνολικά μπορεί να απαιτηθούν 15 - 20 συνεδρίες.

Λειτουργική επανεκπαίδευση : Η ειδική αυτή «εκπαίδευση» περιλαμβάνει την εκμάθηση ασφαλών στάσεων και τεχνικών (σωστού τρόπου στάσης, καθίσματος, κίνησης κι άρσης αντικειμένων στην καθημερινή ζωή) και αποβλέπει στο να συμβάλει στην αυτογνωσία της κατάστασης, να περιορίσει τους πόνους και να μειώσει τις πιθανότητες υποτροπής.

Ελάττωση βάρους – Δίαιτα : Στα υπέρβαρα άτομα η μείωση του σωματικού βάρους προκαλεί άμεση ανακούφιση των πόνων. Με τη μείωση του σωματικού βάρους ελαττώνεται η πίεση στους μεσοσπονδύλιους δίσκους και η παραμόρφωση (λόγω του αυξημένου βάρους) των δομών της σπονδυλικής στήλης, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο μηχανικός ερεθισμός των σπονδύλων και ο πάσχοντας να ανακουφίζεται από τους πόνους. Ακόμα και μόνον η ελάττωση του σωματικού βάρους, επιφέρει γρήγορα και θεαματικά αποτελέσματα στο 50% των περιπτώσεων.

Αποφυγή άρσεως βαρών : Η άρση βαρών (όχι μόνον των γυμναστικών αλλά και των διαφόρων αντικειμένων που «σηκώνουμε» κατά την καθημερινή μας ζωή) απαγορεύεται μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος υποτροπής. Μετά την ενδυνάμωση κοιλιακών και ραχιαίων υπάρχουν ειδικοί τρόποι κι ειδικές ασκήσεις με βάρη που όχι μόνον δεν βλάπτουν, αλλά ισχυροποιούν ακόμα περισσότερο το σώμα κι ειδικά τη μέση. Όταν πρέπει να σηκωθούν αντικείμενα από το έδαφος, καλό είναι να χρησιμοποιηθεί ζώνη για τη μέση, να λυγίζουν τα πόδια, η πλάτη να διατηρείται ευθειασμένη και το βάρος να σηκώνετε κοντά κι όχι μακριά από το σώμα. Το οποιοδήποτε βάρος πρέπει να σηκώνεται με κάμψη των γονάτων κι όχι της μέσης.

Ιαματικά λουτρά - Γυμναστική στην πισίνα : Και τα δύο συστήνονται ανεπιφύλακτα. Ειδικά η γυμναστική στην πισίνα και το κολύμπι είναι πολύ ασφαλή γιατί το σωματικό βάρος στο νερό «μειώνεται» λόγω της άνωσης.

Ειδική γυμναστική : Η ειδική γυμναστική έχει ως στόχο την ισχυροποίηση του μυϊκού συστήματος και τη βελτίωση της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης. Απαιτείται τακτική και συστηματική άσκηση αποφεύγοντας τις υπερβολές. Η άσκηση θα πρέπει να είναι ελαφριά, με μέτρο, κάτω από συνθήκες ασφαλείας, και το πρόγραμμά της να εκπονηθεί μετά από συνεργασία του γυμναστή με ιατρό Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης.

Αποφυγή περιττών επιβαρύνσεων κι άσκοπης κούρασης : Να αποφεύγονται τα πολύωρα ταξίδια χωρίς ενδιάμεσες στάσεις, το περπάτημα σε ανώμαλο δρόμο ή ανηφόρα, το τζόκινγκ σε τσιμέντο ή άσφαλτο ή ανώμαλο δρόμο, τα έντονα σπορ, τα σπορ με βίαιες επαφές και το ανεβοκατέβασμα σκάλας. Κατά τη διάρκεια παρατεταμένων σωματικών δραστηριοτήτων, πρέπει να χρησιμοποιούνται ίσια παπούτσια, να αποφύγετε η υγρασία και τα ρεύματα αέρος και τα ρούχα να είναι πάντα στεγνά.

Σεξουαλικές πρακτικές : Κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ο πόνος «σκεπάζεται» κι αυτό μπορεί να προκαλέσει επιβαρύνσεις και προβλήματα που δεν γίνονται αμέσως αντιληπτά. Εφαρμόστε στάσεις και τεχνικές που δεν σας επιβαρύνουν ιδιαίτερα και δεν προκαλούν πόνο.

Εναλλακτικές μέθοδοι θεραπείας : Η χειροπρακτική η ομοιοπαθητική και το μασάζ, έχει αναφερθεί ότι μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά το πρόβλημα, αρκεί να χρησιμοποιηθούν ως μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης και πρόληψης της υποτροπής κι όχι μόνα τους ως αποκλειστικό μέσο θεραπείας.

Χειρουργική θεραπεία

Η χειρουργική επέμβαση είναι αναπόφευκτη σε ορισμένες βαριές περιπτώσεις. Χειρουργική θεραπεία χρειάζονται όσοι:
· Ακολούθησαν συντηρητική θεραπεία για δύο μήνες που δεν απέδωσε.
· Οι ασθενείς που έχουν επανειλημμένες υποτροπές.
· Σε κεντρική μαζική πρόπτωση που συνοδεύεται από ορθοκυστικές διαταραχές (σύνδρομο ιππούριδας).

· Όταν η οξεία φάση του προβλήματος συνοδεύεται από σοβαρά νευρολογικά φαινόμενα (π.χ. αδυναμία άσκησης ελέγχου στα πόδια και κυρίως στα πέλματα).
Συνήθως με την εγχείρηση αφαιρείται ο πηκτοειδής πυρήνας που προβάλλει κι έτσι αποσυμπιέζεται η αντίστοιχη ρίζα. Η εγχείρηση έχει ικανοποιητικά αποτελέσματα εφόσον γίνει σωστά και με την προϋπόθεση ότι ο ασθενής θα ακολουθήσει «ευλαβικά» το ειδικό πρόγραμμα μετεγχειρητικής αποκατάστασης (φυσιοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, ειδική γυμναστική, αποφυγή βλαπτικών στάσεων και συνηθειών).

Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου 2008

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι ένα νόσημα το οποίο απασχολεί πάρα πολύ κόσμο γύρω στο 10% στη χώρα μας, και σύμφωνα με έρευνες 50.000.000 σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Η εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα είναι μια συχνή πάθηση που προκαλείται από αλλεργία σε διάφορα αλλεργιογόνα. Τα αλλεργιογόνα αυτά μπορεί να είναι η γύρη που αιωρείται από δέντρα, λουλούδια, χόρτα, γρασίδια ή ακόμη από αγριόχορτα. Επίσης τα αλλεργιογόνα μπορεί να είναι σπόρια από μύκητες. Η γύρη αποτελείται από μικροσκοπικά κύτταρα των φυτών που κάνουν λουλούδια. Η γύρη και τα σπόρια σε ορισμένες εποχές του χρόνου, ιδιαιτέρως την άνοιξη, βρίσκεται σε αφθονία στον αέρα.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Τα εισπνεόμενα αλλεργιογόνα είναι εκείνα που κατά κύριο λόγο ευθύνονται για την αλλεργική ρινίτιδα. Στα μικροσκοπικά αυτά, αερομεταφερόμενα σωματίδια περιλαμβάνονται οι γύρεις, τα σπόρια των μυκήτων, τα επιθήλια και τα τριχώματα των παραγωγικών και των κατοικιδίων ζώων και τα ακάρεα ( μικροσκοπικά έντομα ) της οικιακής σκόνης. Στους χώρους διαβιώσεως των χαμηλών κοινωνικο-οικονομικών στρωμάτων, τα ούρα των ποντικών και τα παράγωγα των κατσαριδών (κόπρανα, δέρματα, αυγά, σίελος) αποτελούν τις κύριες πηγές των αλλεργιογόνων της σκόνης.

Τα αλλεργιογόνα τροφικής προέλευσης (γάλα, αυγά, φιστίκια, δημητριακά, ψάρια, ροδάκινα, μπαχαρικά κ.ά) παίζουν λιγότερο σημαντικό ρόλο στην αιτιολογία της αλλεργικής ρινίτιδας, πλην όμως θα πρέπει να λαμβάνονται υπ' όψη, ιδίως σε νεαρά παιδιά. Αντανακλαστικοί μηχανισμοί και συναισθηματικές επιδράσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα σχετίζονται με τη ρινική λειτουργία.

Οι Holmes και συν. αναφέρουν οκτώ παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε αγγειακή διόγκωση και απόφραξη των ρινικών αεραγωγών:
 αναπνευστικές λοιμώξεις,
 εισπνοή ερεθιστικών σκονών ή χημικών ατμών,
 έντονες οσμές και λαμπερά φώτα,
 ψύχρανση της επιφάνειας του σώματος,
 έμμηνος ρύση και εγκυμοσύνη,
 σεξουαλική διέγερση, και
 καταστάσεις που προκαλούν άγχος, δυσαρέσκεια και απογοήτευση.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ

Στα τυπικά συμπτώματα της εποχιακής αλλεργικής ρινίτιδας περιλαμβάνονται η ρινική συμφόρηση ή απόφραξη, το υδαρές ρινικό έκκριμα, οι παροξυσμικοί πταρμοί και ο κνησμός της ρινός μετά από έκθεση σε γνωστό αλλεργιογόνο. Μερικοί ασθενείς παραπονούνται για κνησμό στο φάρυγγα ή την υπερώα. Η παροχέτευση του περιεχομένου της ρινός στο φάρυγγα έχει ως αποτέλεσμα τις συχνές προσπάθειες καθαρισμού του φάρυγγα (ξηρός χαρακτηριστικός βήχας ή βραχνάδα). Συχνά την αλλεργική ρινίτιδα συνοδεύουν πονοκέφαλοι, άλγος υπεράνω των παραρρινικών κόλπων, υποτροπιάζουσα επίσταξη, γενικευμένη αδυναμία και καταβολή, ανοσμία και μερικές φορές απώλεια της αίσθησης της γεύσης.

Η κλασική εικόνα της αλλεργικής ρινός διαπιστώνεται κατά την κλινική εξέταση: διογκωμένες, υγρές, ωχρές ρινικές κόγχες καλυπτόμενες από στίλβον, διαυγές, ορώδες ή υδαρές έκκριμα. Περιστασιακά όμως και μετά παρέλευση αρκετών ημερών το έκκριμα μπορεί να γίνει παχύρρευστο και υποκίτρινο. Στη περίπτωση αυτή θα πρέπει να τεθεί η υπόνοια της επιλοίμωξης ( μικροβιακής λοίμωξης ).

Στην εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα τα συμπτώματα αρχίζουν την άνοιξη (περίοδος ανθοφορίας) και συνεχίζονται μέχρι τους μήνες Ιούνιο έως Αύγουστο, ανάλογα με τη φύση των αλλεργιογόνων γύρεων (δένδρα, αγρωστώδη, ζιζάνια) και των κλιματολογικών συνθηκών. Η "καθ'όλον το έτος" (perennial) αλλεργική ρινίτιδα χαρακτηρίζεται από διαλείπουσα ή συνεχή ρινική συμπτωματολογία, που είναι το αποτέλεσμα αλλεργικής αντίδρασης χωρίς εποχιακή κατανομή.

Aπό μελέτες έχει διαπιστωθεί ότι πυκνότητα γυρεοκόκκων από 1-10/κυβικό μέτρο αέρος δεν προκαλεί συμπτώματα ενώ 11-25 γύρεις/κυβικό μέτρο προκαλούν συμπτώματα στο 50% των ευαισθήτων ατόμων. Αντίθετα, πυκνότητα 25 και άνω γυρεοκόκκων ανά κυβικό μέτρο, προκαλούν συμπτώματα στο σύνολο σχεδόν των αλλεργικών ασθενών.

Διαφορική διάγνωση.

Οι ασθενείς με παθήσεις της ρινός προσέρχονται συνήθως για εξέταση αιτιώμενοι ρινική απόφραξη και ή ρινόρροια, συμπτώματα που είναι δυνατόν να οφείλονται σε λοιμώδη αλλά και μη λοιμώδη αίτια.

Λοιμώδεις ρινίτιδες: Πρόκειται συνήθως για οξείες, ιογενούς αιτιολογίας λοιμώξεις παρά το γεγονός ότι ενίοτε επιπλέκονται από δευτερογενή βακτηριδιακή λοίμωξη και καταλήγουν σε οξεία βακτηριδιακή παραρρινοκολπίτιδα. Χαρακτηρίζονται από αίσθημα καύσου, ερυθρότητα του ρινικού βλεννογόνου και πυώδες έκκριμα. Αντίθετα, η χρόνια ρινίτιδα μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη από συγκεκριμένο μικροοργανισμό.

Η ατροφική ρινίτιδα χαρακτηρίζεται από προοδευτική ατροφία του βλεννογόνου και επικάλυψη των υποκειμένων κογχών από παχύρρευστο βλέννη που ξηραίνεται σχηματίζουσα εφελκίδες και αναδύουσα χαρακτηριστική οσμή. Η κατάσταση αυτή μπορεί να είναι απότοκος χρόνιας λοίμωξης αλλά ενίοτε είναι και το αποτέλεσμα της χειρουργικής παρέμβασης που στοχεύει στη βελτίωση της βατότητας των αεραγωγών.

Μη-αλλεργικές, μη-λοιμώδεις ρινίτιδες: Η ανατομική και μηχανική απόφραξη μπορεί να προκαλέσει ρινική απόφραξη και λόγω κατακράτησης των εκκρίσεων να επέλθει φλεγμονή και εκδήλωση συμπτωματολογίας ρινίτιδας.

Ρινίτιδες με υποκείμενη ανατομική βλάβη: Η ατρησία των χοανών, όταν είναι αμφοτερόπλευρη, γίνεται εύκολα αντιληπτή κατά τις πρώτες ώρες μετά τον τοκετό από την αδυναμία του νεογνού να θηλάσει και αντιμετωπίζεται χειρουργικά τις πρώτες 48 ώρες. Αντίθετα η ετερόπλευρη ατρησία μπορεί να διαλάθει της προσοχής και έχουν περιγραφεί περιπτώσεις ενηλίκων με την εν λόγω ανατομική βλάβη.

Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις ( αμυγδαλές ) ενίοτε προκαλούν αποφρακτική συμπτωματολογία στα μικρά παιδιά. Εχουν επίσης ενοχοποιηθεί ως συμμετέχουσες στη πρόκληση μέσης ορώδους ωτίτιδας και για περιπτώσεις υποτροπιαζουσών λοιμώξεων του μέσου ωτός. Η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος προκαλεί ρινική απόφραξη σε πολλές περιπτώσεις ενώ αρκετά συχνά αποκλείει την παροχέτευση των κόλπων όταν είναι εκσεσημασμένη και πιέζει την μέση κόγχη. Η ανωμαλία αυτή διορθώνεται χειρουργικά.

Απόφραξη της ρινός μπορούν να προκαλέσουν και οι ρινικοί πολύποδες (καλοήθεις και κακοήθεις) παρά το γεγονός ότι το αίτιο πρόκλησής τους δεν είναι πάντοτε γνωστό.

Η ενσφήνωση ξένου σώματος στους ρώθωνες, ιδίως στα παιδιά, μπορεί να προκαλέσει αυξημένη ρινόρροια μετά πάροδο ολίγων ημερών. Τέλος, την κρανιοεγκεφαλική κάκωση μπορεί ενίοτε να συνοδεύει και εκροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού, συνήθως ετερόπλευρη και η οποία χρήζει επείγουσας νευροχειρουργικής αντιμετώπισης.

Ογκοι: Οι όγκοι της μύτης και των παραρρινικών κόλπων είναι ευτυχώς σπάνιοι και προκαλούν ρινική απόφραξη, βλεννώδη ρινόρροια και άλγος στο πρόσωπο.

Ρινική υπεραντιδραστικότητα: Ορισμένα άτομα έχουν ρινικούς βλεννογόνους που αντιδρούν σε αδρότατα ερεθίσματα. Ο υπεραντιδραστικός βλεννογόνος μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη και πολλοί είναι οι ασθενείς που συνδέουν την έναρξη των συμπτωμάτων τους με κάποια ιογενή λοίμωξη των ανωτέρων αναπνευστικών οδών παρά το γεγονός ότι σε μεγάλο αριθμό ασθενών το συγκεκριμένο αίτιο απουσιάζει. Η συστηματική χορήγηση φαρμάκων (π.χ. αποσυμφορητικών) για καταστάσεις που έχουν σχέση με παθήσεις της ρινός μπορεί να προκαλέσει αντίδραση, που να υποδύεται την αλλεργική ρινίτιδα.

Η αγγειοκινητική ρινίτιδα παραμένει ακόμη και σήμερα "διάγνωση εξ αποκλεισμού", ενώ ο εναλλακτικός όρος "μη αλλεργική μη φλεγμονώδης ρινίτιδα" περιγράφει σαφέστερα την πάθηση.

Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η επί μακρόν έκθεση σε αγχωτικές καταστάσεις έχει σαν αποτέλεσμα την ανεπάρκεια του υποθαλαμικού ελέγχου στην νεύρωση από το συμπαθητικό που οδηγεί σε ανισορροπία του αυτονόμου νευρικού συστήματος προκαλώντας έτσι την πάθηση.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Η αμιγής εποχιακή αλλεργική ρινίτιδα συνοδεύεται από ελάχιστες επιπλοκές. Αντίθετα, στα άτομα με ολοετή ρινίτιδα αλλεργικού και μη-αλλεργικού τύπου, είναι δυνατόν να παρατηρηθούν υποτροπιάζουσες λοιμώξεις των ανωτέρων αναπνευστικών οδών, ωτίτιδες και παραρινοκολπίτιδες. Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις το εξωγενές άσθμα αποτελεί φυσική συνέχεια της αλλεργίας του ανώτερου αναπνευστικού.

Ορώδης μέση ωτίτιδα: Η ορώδης μέση ωτίτιδα μπορεί κατά τη χρόνια διαδρομή της, ιδίως στα παιδιά, να επιφέρει απώλεια της ακοής και διαταραχές στην ανάπτυξη της ικανότητας για ομιλία, γνώση και αντίληψη των πραγμάτων. H αιτιολογία της είναι περίπλοκη και πολυπαραγοντική ενώ η συσχέτισή της με αλλεργικά νοσήματα είναι εισέτι αντιφατική.

Παραρρινοκολπίτιδες: Στη συμπτωματολογία της παραρινοκολπίτιδας στα παιδιά περιλαμβάνεται το χρόνιο ρινικό έκκριμα, ο επίμονος βήχας (ιδίως κατά τη νύκτα) και η υποτροπιάζουσα μέση ωτίτιδα ενώ οι κεφαλαλγίες και ο πυρετός είναι τα κύρια αναγνωριστικά σημεία της νόσου στους ενήλικες. 10% περίπου του συνόλου των περιπτώσεων η ιγμορίτιδα είναι οδοντικής προελεύσεως λόγω της στενής γειτονίας της άνω γνάθου και των ιγμορίων άντρων. Η διάγνωση γίνεται ακτινογραφικά, με τη βοήθεια υπερήχων και με αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Γενικά η διαδρομή των λοιμώξεων είναι μακροχρόνια, ενώ φαίνεται ότι υπάρχει φαύλος κύκλος μεταξύ των αλλεργικών συμπτωμάτων και της φλεγμονώδους συμπτωματολογίας.

Εξωγενές Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν έντονες επιδημιολογικές συσχετίσεις μεταξύ της αλλεργικής ρινίτιδας και του βρογχικού άσθματος (6-38%). Η βρογχική υπεραντιδραστικότητα αποτελεί σταθερό χαρακτηριστικό του άσθματος και συχνά συνοδεύει την αλλεργική ρινίτιδα. Ορισμένοι εκτιμούν ότι οι ασθενείς με αλλεργική ρινίτιδα και βρογχική υπεραντιδραστικότητα είναι εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο να εκδηλώσουν στη συνέχεια άσθμα.


ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Ο στόχος της θεραπείας των ασθενών με αλλεργική ρινίτιδα είναι η επίτευξη της μέγιστης συμπτωματικής ανακούφισης με όσο το δυνατόν λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Η πλέον πρακτική και αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση στηρίζεται στην αποφυγή των αλλεργιογόνων και την ανακούφιση των συμπτωμάτων με φάρμακα. Η αποφυγή της έκθεσης σε συγκεκριμένα αλλεργιογόνα είναι μια απλή και αποτελεσματική μέθοδος, αν και μερικές φορές είναι δύσκολη η εφαρμογή της εξ αιτίας του αερομεταφερόμενου των γύρεων, της καθημερινής παρουσίας της σκόνης στο σπιτικό περιβάλλον και του εμπλουτισμού της σκόνης από μύκητες που αφθονούν στο περιβάλλον. Τα ανωτέρω από μόνα τους ή σε συνδυασμό με τις σύγχρονες συνθήκες κατοικίας και διαβίωσης καθιστούν την αποφυγή του υπεύθυνα αλλεργιογόνου, μια ιδιαίτερα πολύπλοκη και δυσχερή υπόθεση.


Τα άτομα εκείνα που δεν ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στη φαρμακοθεραπεία, εμφάνισαν διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες από τα φάρμακα ή δεν κατέστη εφικτή η αποφυγή των αλλεργιογόνων τα οποία κατά κύριο λόγο ευθύνονται για τα αλλεργικά συμπτώματα, θα πρέπει να παραπέμπονται στον αλλεργιολόγο προκειμένου μετά από προσεκτική εκτίμηση της κατάστασής τους, να υποβληθούν σε θεραπεία ειδικής απευαισθητοποιήσεως (ανοσοθεραπεία).

Tα νεώτερα δεδομένα συνηγορούν υπέρ της κατά το δυνατόν ενωρίτερον έναρξης της ανοσοθεραπείας ενώ αρκετοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι με τη βοήθειά της μπορεί να προληφθεί η εξέλιξη της ρινίτιδος σε άσθμα. Μερικές περιπτώσεις ρινίτιδας ανθεκτικών στη φαρμακοθεραπεία έχουν αντιμετωπιστεί χειρουργικά με ηλεκτροπηξία (με διπολικό ρεύμα υψηλής συχνότητας) της κάτω ρινικής κόγχης, με κρυο-χειρουργική και με κατωτέρα κογχεκτομή.


Οι επεμβάσεις αυτές είναι αρκετά επώδυνες και αιματηρές, ενώ η εφαρμογή τους σε παιδιά είναι δυσχερής. Εχουν αναφερθεί αρκετές περιπτώσεις επιτυχούς χρησιμοποίησης των ακτίνων laser στην αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας. Σε όλα όμως τα περιστατικά η μέθοδος που εφαρμόστηκε (laser turbinectomy) είχε σαν στόχο την ελάττωση του μεγέθους των υπερπλαστικών κάτω ρινικών κογχών.

Τα laser διοξειδίου του άνθρακα κ.α., χρησιμοποιούνται θεραπευτικά σε περιπτώσεις αλλεργικής ρινίτιδας με το σκεπτικό ότι η αλλεργική αντίδραση θα μπορούσε να ανασταλεί. Η μέθοδος εφαρμόστηκε με επιτυχία και εμφανίζει ορισμένα πλεονεκτήματα όπως το ότι γίνεται με τοπική αναισθησία, δεν απαιτεί νοσοκομειακή νοσηλεία, είναι ανώδυνη και καθόλου αιματηρή, ενώ ενδείκνυται ιδιαιτέρως σε περιπτώσεις παιδιών με αλλεργική ρινίτιδα. Γενικά η χειρουργική θεραπεία πρέπει να διενεργείται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις και όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις. Επί αποτυχίας της φαρμακοθεραπείας επιχειρείται η χειρουργική προσπέλαση του προβλήματος με στόχο την επίτευξη καλύτερου αερισμού και επαρκούς κολπικής παροχέτευσης. Όταν όμως δεν επακολουθεί η κατάλληλη ειδική θεραπεία, τα καλά αποτελέσματα είναι προσωρινά.

Βελονισμός: Ο βελονισμός είναι δυνατό να μειώσει την ένταση των συμπτωμάτων, τη διάρκεια τους και να αυξήσει το διάστημα μεταξύ των παροξυσμών.

Οι συνεδρίες βελονισμού επαναλαμβάνονται 1 με 2 φορές την εβδομάδα μέχρι την ύφεση των συμπτωμάτων. Εφόσον υπάρχει εποχιακή κατανομή της νόσου, είναι σκόπιμο να επαναληφθεί το θεραπευτικό πρωτόκολλο πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων, με λιγότερες όμως συνεδρίες Βελονισμού. Τα συστηματικά χορηγούμενα αντιϊσταμινικά δεν επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του Βελονισμού, σε αντίθεση με τα τοπικά εισπνεόμενα κορτικοειδή, τα οποία είναι δυνατόν να επιβραδύνουν την εμφάνιση του βελονιστικού αποτελέσματος. Σε καμία πάντως περίπτωση, φάρμακα που χορηγούνται από μακρού δεν διακόπτονται απότομα. Οποιαδήποτε προοδευτική μείωση της δόσης των φαρμάκων που λαμβάνει ο ασθενής, γίνεται πάντα με την σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού και με γνώμονα την κλινική βελτίωση του ασθενή.

Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να ωφελήσει και η ανοσοθεραπεία ή να προβούμε σε χειρουργικές επεμβάσεις αν συνυπάρχει στραβό ρινικό διάφραγμα και μόνιμη υπερτροφία ρινικών κογχών ή πολύποδες.


Συμπεράσματα


Η αλλεργική ρινίτιδα είναι αποτέλεσμα γενετικής και περιβαλλοντικής επίδρασης. Η θεραπεία της βασίζεται στην αποφυγή των αλλεργιογόνων (π.χ. να χρησιμοποιούμε ειδικά υποαλλεργικά σεντόνια και μαξιλαροθήκες, να σκουπίζουμε με ηλεκτρική σκούπα συχνά την κρεβατοκάμαρα), και στην κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή (χάπια και ρινικά σπρέι). Πολύ χρήσιμες στην αντιμετώπιση είναι και καθώς και με άλλες θεραπευτικές μέθοδοι, όπως η ομοιοπαθητική και ομοτοξικολογία και ο βελονισμός.

Καλό είναι να τονίσουμε ότι, η αλόγιστη και για μακρύ χρονικό διάστημα, χρήση αποσυμφορητικών σπρέι στη μύτη καταστρέφει τον ρινικό βλεννογόνο με πολύ δυσάρεστες συνέπειες για την υγεία μας. Άρα δεν πρέπει να πέφτουμε στον πειρασμό να χρησιμοποιούμε τα σπρέι που διαφημίζονται ακόμη και στην τηλεόραση χωρίς να συμβουλευτούμε τον ωτορινολαρυγγολόγο που θα κάνει τη διάγνωση και θα συστήσει τη σωστή θεραπεία.
Τα άτομα εκείνα που δεν ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στη θεραπεία, θα πρέπει να παραπέμπονται στον αλλεργιολόγο προκειμένου να υποβληθούν σε θεραπεία ειδικής απευαισθητοποιήσεως (ανοσοθεραπεία).
Συμπερασματικά η αλλεργική ρινίτιδα λοιπόν είναι μια πολύ συχνή πάθηση που ταλαιπωρεί χιλιάδες συνανθρώπους μας, και όχι μόνο την άνοιξη, αλλά με την κατάλληλη αγωγή μπορεί να αντιμετωπιστεί και να βελτιώσει την καθημερινή ποιότητα ζωής.

Κυριακή, 26 Οκτωβρίου 2008

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ.


Για τα νεότερα δεδομένα στηναντιμετώπιση της χρόνιας κεφαλαγίας πατήστε ΕΔΩ

Από τον Γκατζούνη Θεόδωρο MSc, Φυσίατρο, μετεκπαιδευθείς στον Βελονισμό, Ωτοθεραπεία - Ωτοβελονισμό, Μεσοθεραπεία, Εξουσιοδοτημένος Docende di Formatione (Καθηγητής Ωτοθεραπείας – Ωτοβελονισμού) από την GSATN, FISA Italy
Η χρόνια κεφαλαλγία είναι ένα συχνό και σοβαρό πρόβλημα υγείας και ένα από τα συχνότερα σύνδρομα χρόνιου πόνου. Η διεθνής ταξινόμηση του 2003, περιλαμβάνει 14 κατηγορίες κεφαλαλγιών, πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς, με 2 έως 18 υποδιαιρέσεις ειδών κεφαλαλγίας σε κάθε κατηγορία.

Κύριες κατηγορίες κεφαλαλγιών είναι η ημικρανία και η κεφαλαλγία Τύπου Τάσεως, καθώς και η αθροιστική κεφαλαλγία, η χρόνια καθημερινή κεφαλαλγία, οι νευραλγίες και προσωπαλγίες, κ.α.Προσβάλλει τουλάχιστον σε ένα στα δέκα άτομα, είναι πιο συχνή στις γυναίκες και η κορύφωση της επίπτωσής της είναι ανάμεσα στα 20 και 50 χρόνια.

Η αιτιολογία των κεφαλαλγιών συχνά, είναι πολυπαραγοντική. Συνήθως συμμετέχουν πολλοί παράγοντες όπως ο μυογενής, ο αγγειακός και ο ψυχογενής παράγων.Πολύ συχνά στους περικρανιακούς μυς, στους μυς του αυχένα και της ράχης, υπάρχουν ευαίσθητα ενδομυϊκά σημεία επώδυνα στην πίεση, τα trigger points. Δημιουργούνται λόγω καταπόνησης των μυών, τάσης, υπερφόρτισης τους από κακή στάση του σώματος στην εργασία, στον ύπνο, ή λόγω ύπαρξης ανατομικού προβλήματος. Συνήθως συμμετέχει στη δημιουργία τους το λεγόμενο «ψυχοσωματικό» stress λόγω του τρόπου ζωής, της έλλειψης άσκησης κ.α.Χαρακτηριστικό των χρόνιων κεφαλαλγιών είναι η χρονιότητα, οι υποτροπές, η δυσκολία στην θεραπευτική τους αντιμετώπιση, η κατάχρηση φαρμακευτικών ουσιών, παυσίπονων, αγχολυτικών και άλλων.Τα ιατρεία κεφαλαλγίας, τα ιατρεία χρόνιου πόνου και τα ιατρεία αποκατάστασης μέσω της συνεργασίας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων και της εξειδίκευσης, προσπαθούν για την λύση τέτοιων δύσκολων προβλημάτων χρόνιων κεφαλαλγιών.

Ο Βελονισμός είναι μία θεραπευτική τεχνική, κατά την οποία ειδικές βελόνες τοποθετούνται σε επιφανειακούς ή εν τω βάθει ιστούς του σώματος ή σε ειδικά επιλεγμένες ευαίσθητες ή επώδυνες στην πίεση δερματικές περιοχές, με στόχο την θεραπευτική αντιμετώπιση λειτουργικών, αναστρέψιμων παθήσεων, συνδρόμων ή συμπτωμάτων.

Έχει καθιερωθεί διεθνώς σαν θεραπευτική μέθοδος και προσφέρει θεραπευτικά αποτελέσματα μόνος ή σε συνδυασμό με την φαρμακευτική ή άλλη θεραπευτική αγωγή (προγράμματα αποκατάστασης κ.λ.π.). Στερείται παρενεργειών, είναι εντελώς ακίνδυνος, οι βελόνες είναι αποστειρωμένες, μίας χρήσεως.

Σήμερα στις ΗΠΑ 12.000 γιατροί ασκούν τον βελονισμό, ενώ στην Γαλλία 10.000 γιατροί και στη Γερμανία 7.000 γιατροί είναι μέλη των εταιρειών Ιατρικού Βελονισμού. Το 64% (οι 75 από τις 117 σχολές) των Αμερικανικών Πανεπιστημίων Ιατρικής περιλαμβάνουν το βελονισμό στο πρόγραμμα εκπαίδευσης των φοιτητών ιατρικής (από 16 - 160 ώρες). Η Αμερικάνικη Ένωση Ιατρικής Πόνου περιλαμβάνει το βελονισμό στην εξεταστέα ύλη για την απόκτηση διπλώματος αλγολογίας. Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας της Αμερικής προωθούν και επιχορηγούν την έρευνα στο βελονισμό. Η IASP (International Association for the study of Pain) αναγνωρίζει τη σημαντική αναλγητική δράση του βελονισμού και το Austrian Health Board αναγνωρίζει από το 1986 το βελονισμό ως ειδική θεραπευτική τεχνική. Τα εθνικά συμβούλια υγείας των περισσότερων δυτικών χωρών (Αγγλίας, Γαλλίας, Βελγίου, Γερμανίας, Σουηδίας, Νορβηγίας κ.α.) αναγνωρίζουν το βελονισμό σαν ιατρική πράξη.

Στην Ελλάδα σήμερα δραστηριοποιούνται ενεργά τρεις Ιατρικές Εταιρείες Βελονισμού, μέλη του Διεθνούς Συμβουλίου για τον Ιατρικό Βελονισμό (ICMART) και εφαρμόζουν με συνέπεια τα εκπαιδευτικά και μετεκπαιδευτικά προγράμματά του.Το Ελληνικό Κράτος για την ασφαλή και αποτελεσματική εφαρμογή του Βελονισμού, όρισε ως απαραίτητη προϋπόθεση, με την υπ' αριθμόν 574/Α4/1191/21-2-1980 απόφαση του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, την εκτέλεση βελονισμού μόνο από ιατρούς που διαθέτουν εμπειρία και έχουν εκπαιδευτεί στη βελονοθεραπεία και σε καμία περίπτωση από μη ιατρούς οποιοδήποτε επάγγελμα υγείας και αν κάνουν.

Στην Ελλάδα, στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και στο μάθημα της Αναισθησιολογίας, διδάσκονται στοιχεία σχετικά με τον βελονισμό και έχουν δοθεί διδακτορικές διατριβές με αντίστοιχα ερευνητικά θέματα. Σε ιατρεία πόνου, κεφαλαλγίας και αποκατάστασης της Ελλάδας (Σισμανόγλειο, Νίκαια, Ευαγγελισμός, Αιγινίτειο, Λαϊκό, ΑΧΕΠΑ, Γ.Γεννηματάς), εφαρμόζονται πολύ συχνά τεχνικές βελονισμού για την αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου.

Ο βελονισμός είναι μια θεραπευτική μέθοδος που έχει ένδειξη στην αντιμετώπιση χρόνιων κεφαλαλγιών.Έχει ικανοποιητική και μακροχρόνια δράση στη λύση του μυικού σπασμού και στην απενεργοποίηση των επώδυνων μυικών σημείων, και αγχολυτική και παυσίπονη δράση, μέσω της έκκρισης σεροτονίνης και ενδορφινών.

Μηχανισμοί δράσεως του βελονισμού.

Α. περιφερικές δράσεις, ενεργοποίηση περιφερικών νεύρων.Β. τμηματικές δράσεις, στο Ν.Μ.Γ. κεντρική δράση

Α. Περιφερικές δράσειςΑγγειοδιαστολή, παραγωγή νευρομεταβιβαστών από τον πυρήνα του περιφερικού νεύρου. Η βελόνα προκαλεί έκλυση CGRP (Calcitonin Gene related peptide) τοπικά στον μυϊκό ιστό.

Β. τμηματικές δράσεις, (seqmental), δράσεις στο Νωτιαίο Μυελό.Ο βελονισμός δρα μέσω σωματοσπλαχνικών αντανακλαστικών. Δημιουργείται ένα τμηματικό αντανακλαστικό το οποίο αυξάνει την ουδό του πόνου.

3) Κεντρική δράση: Η αναλγητική δράση του βελονισμού τεκμηριώθηκε με την ανακάλυψη των ενδορφινών και την κατάδειξη ιδιαίτερα αυξημένων επιπέδων τους μετά την είσοδο των βελονών. Παρόμοια δράση έχουν οι οι εγκεφαλίνες και οι δυνορφίνες καθώς και οι νευροδιαβιβαστές σεροτονίνη, νορεπινεφρίνη και GABA.

Ο συνδυασμός τμηματικής και μη τμηματικής διέγερσης οδηγεί σε ισχυρότερη και μακρύτερης διάρκειας δράση του βελονισμού στο χρόνιο πόνο.
Η διάρκεια της συνεδρίας είναι η βέλτιστη όταν είναι 40 λεπτά όπως έχουν δείξει πολλές μελέτες, παρ' ότι κλινικά τα 20 λεπτά θεωρούνται αρκετά.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, εκλύονται όπως αναφέρθηκε monoamines (σεροτονίνη και Νορεπινεφρίνη) και νευροπεπτίδια (B - endorphin, δινοφρίνη). Με την επανάληψη των συνεδριών, το ποσό των νευροπεπτιδίων αυξάνεται και μέσω mRNA δίδεται εντολή για επανάληψη έκκρισης ανεξαρτήτως ερεθίσματος, δηλαδή και μετά την θεραπεία. Ο βελονισμός διεγείρει το ενδογενές σύστημα αναλγησίας σε πολλά επίπεδα και με πολλούς μηχανισμούς ενώ τα φάρμακα δρουν θεραπευτικά συνήθως μέσω ενός μηχανισμού.Οι επαναλήψεις θεραπευτικών συνεδριών που χρειάζονται εξαρτώνται από τον ασθενή ή την κλινική εμπειρία και την χρονιότητα της πάθησης (10 - 15 συνεδρίες). Χρειάζονται 6 συνεδρίες τουλάχιστον για να εκτιμήσουμε ότι θα έχουμε θεραπευτικό αποτέλεσμα. Μερικές φορές σε χρόνιο πόνο, χρειάζονται περισσότερες επαναλήψεις και ενίοτε αντικαταθλιπτικά για να ενεργοποιηθεί η έκλυση νευρομεταβιβαστών.
Όσον αφορά τη συχνότητα των συνερδιών, είναι ανά 2η ημέρα αρχικά και ακολούθως 1 - 2 φορές ανά εβδομάδα.

Συμπερασματικά

Ο βελονισμός, ασκείται συμπληρωματικά με άλλες θεραπευτικές μεθόδους, έχει αναγνωριστεί και συχνά εφαρμόζεται και στα ιατρεία χρόνιας κεφαλαλγίας, αποκατάστασης και χρόνιου πόνου Δημοσίων νοσοκομείων και στην Ελλάδα.Ο βελονισμός σαν θεραπευτική μέθοδος, έχει μια συνολική δράση στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, που οδηγεί στην λύση του παθοφυσιολογικού μηχανισμού δημιουργίας των επεισοδίων χρόνιας κεφαλαλγίας και σε μακροχρόνιο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Παρασκευή, 24 Οκτωβρίου 2008

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Αίτια – Πρόληψη – Θεραπευτική αντιμετώπιση

Από τον Γκατζούνη Θεόδωρο MSc, Φυσίατρο, μετεκπαιδευθείς στον Βελονισμό, Ωτοθεραπεία - Ωτοβελονισμό, Μεσοθεραπεία, Εξουσιοδοτημένος Docende di Formatione (Καθηγητής Ωτοθεραπείας – Ωτοβελονισμού) από την GSATN Italy

Για τις νεότερες εξελίξεις στα αίτια και στην θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας, πατήστε ΕΔΩ

Οστεοαρθρίτιδα ή εκφυλιστική αρθροπάθεια είναι μία από τις παθήσεις που προσβάλλουν τις αρθρώσεις και μάλιστα η πιο συχνή. Εμφανίζεται κυρίως στην τρίτη ηλικία, αλλά η αρχή της είναι σε πολύ νεώτερες ηλικίες, ανεξάρτητα από φύλο ή φυλή και η κατανομή της είναι ίδια σε όλα τα μήκη της γης. Είναι η πιο συχνή μορφή αρθρίτιδας και το δεύτερο σε συχνότητα αίτιο που προκαλεί μακροχρόνια ανικανότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα που προσβάλλει 50% των ατόμων ηλικίας >65 ετών και περισσότερο τις γυναίκες.

Σχεδόν όλα τα άτομα ηλικίας >75 ετών έχουν ακτινογραφικά ευρήματα οστεοαρθρίτιδας. Η αρχική βλάβη εμφανίζεται στην επιφάνεια της άρθρωσης και στη συνέχεια εμφανίζεται η αντίδραση του οστού. Ο όρος οστεοαρθρίτιδα παράγεται εκ του οστεο που σημαίνει τη συμμετοχή του οστού και αρθρίτιδα που σημαίνει βλάβη της άρθρωσης.

ΑΙΤΙΑ

Η αιτιολογία της οστεοαρθρίτιδας είναι άγνωστη, η εξέλιξη της αργή και συνήθως αφορά μία ή περισσότερες αρθρώσεις. Οι αρθρικές επιφάνειες των οστών καλύπτονται από ένα λεπτό στρώμα λείο και μαλακό από το κόκκαλο, που λέγεται χόνδρος, πάνω δε από τον χόνδρο υπάρχει μία μεμβράνη (υμένας) που είναι κατασκευασμένη από κύτταρα (υμενοκύτταρα), τα οποία παράγουν φυσιολογικά ένα υγρό (αρθρικό υγρό), το οποίο λιπαίνει και προστατεύει την άρθρωση. Επίσης στην κατασκευή και στην καλή λειτουργία της άρθρωσης συμβάλλουν ο αρθρικός θύλακας, η αρθρική κάψα, σύνδεσμοι, τένοντες, μύες κ.α.
Στην οστεοαρθρίτιδα ο χόνδρος είναι αυτός που αρχίζει να υποφέρει, να αφυδατώνεται, να λεπτύνεται, να παρουσιάζει ρωγμές και να γίνεται ανώμαλος. Το κόκκαλο τότε από κάτω αρχίζει να αντιδρά, γίνεται πιο σκληρό, πιο πυκνό και αυξάνεται σε μέγεθος, ξεπερνά τα όρια της άρθρωσης με αποτέλεσμα να περιορίζει το εύρος των κινήσεων της άρθρωσης. Αυτά που βλέπει ο γιατρός στις ακτινογραφίες και τα αποκαλεί οστεόφυτα (κακώς λεγόμενα άλατα), δεν είναι τίποτα άλλο από μία τοπική αντίδραση του οστού που απαντά στην φθορά του χόνδρου που έχει προηγηθεί, περιορίζοντας έτσι την κινητικότητα της άρθρωσης.

Αν και δεν είναι γνωστά τα αίτια που προκαλούν την πρωτοπαθή οστεοαρθρίτιδα, είναι πιθανόν να συμμετέχουν πολλοί παράγοντες από κοινού στην εμφάνιση της πάθησης αυτής. Υπάρχουν όμως και οι δευτεροπαθείς οστεοαρθρίτιδες που σίγουρα οφείλονται σε γνωστά αίτια όπως τοπικές κακώσεις, χειρουργικές επεμβάσεις, ανατομικές ανωμαλίες.

Παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση της οστεοαρθρίτιδας είναι:

Η ηλικία: Είναι γνωστό ότι εμφανίζεται σε ηλικιωμένα άτομα.

Η τοπική βλάβη της άρθρωσης: Η φυσιολογική δραστηριότητα δεν προκαλεί οστεοαρθρίτιδα, όταν όμως υπάρξει τοπική βλάβη αυτό ίσως προκαλέσει προβλήματα από μόνο του ή σε συνδυασμό με την ηλικία, την παχυσαρκία κ.α.

Η κληρονομικότητα: Μερικές φορές η οστεοαρθρίτδια εμφανίζεται σε οικογένειες, ιδιαίτερα η μορφή που προσβάλλει τα χέρια σε γυναίκες μέσης ηλικίας όπως είναι η περίπτωση της πολυαρθρικής μορφής οστεοαρθρίτιδας. Η κληρονομικότητα παίζει ελάχιστο ρόλο στις άλλες μορφές οστεοαρθρίτιδας.

Τα συνυπάρχοντα νοσήματα: σακχαρώδης διαβήτης, υπερουριχαιμία, δυσλιπιδαιμία, παχυσαρκία, υποθυρεοειδισμός, συγγενείς ανατομικές βλάβες όπως υπερξάρθρημα του ισχίου, έκτοπη επιγονατίτιδα, σκολίωση, ραιβότητα ή βλαισότητα, σύνδρομο υπερεκτασιμότητας των αρθρώσεων, νευρολογικές παθήσεις, συγγενείς ή επίκτητες ασθένειες του συνδετικού ιστού.

Άλλα αίτια μπορούν να θεωρηθούν η έλλειψη άσκησης, ορισμένα επαγγέλματα (οικοδόμοι, γεωργοί), αλλά και περιπτώσεις από χρήση κακής κατασκευής υποδημάτων (στενά παπούτσια με ψηλά τακούνια) οδηγούν σε πτώση των μεταραρσιαίων, σε βλαισό μεγάλο δάκτυλο και οστεοαρθρίτιδα.

Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα γιατί αφορά σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού της τρίτης ηλικίας αλλά και ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της μέσης ηλικίας, καθώς είναι γνωστό ότι οι βλάβες αρχίζουν πολύ νωρίς γύρω στην τρίτη δεκαετία της ζωής. Έτσι έχουμε μεγάλες απώλειες σε εργατικό δυναμικό, εργατοωρών, αναπηρικές συντάξεις, μεγάλη κατανάλωση φαρμάκων, (τα αντιφλεγμωνώδη φάρμακα και παυσίπονα είναι πρώτα στην συνταγογραφία διεθνώς). Επίσης έχουμε επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των πασχόντων αλλά και των οικογενειών τους.

Κλινική εικόνα

Ο πόνος αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα της πάθησης. Αρχικά εμφανίζεται μετά από κόπωση και στη συνέχεια μετά από παρατεταμένη ακινησία. Πολλές φορές οι ασθενείς αναφέρουν πως δυσκολεύονται να σηκωθούν από το κρεβάτι ή μετά από παραμονή σε κάθισμα για λίγη ώρα. Αργότερα ο πόνος γίνεται συνεχής ακόμη και κατά την ανάπαυση και μερικές φορές ξυπνάει τον ασθενή τη νύχτα. Ο πόνος είναι δυνατόν να διαρκέσει από μερικές μέρες έως και μήνες.

Η δυσκαμψία αποτελεί το δεύτερο σύμπτωμα και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε περιορισμό της κίνησης της άρθρωσης. Η παραμόρφωση αποτελεί την τελική κατάληξη της πάθησης.

Πρόληψη:


Ο έλεγχος του βάρους είναι σημαντικός καθότι υπάρχει μία σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και προόδου της οστεοαρθρίτιδας. Η αύξηση του βάρους αυξάνει την πίεση στις αρθρώσεις όπως τα γόνατα και το ισχίο. Εάν αυτές οι αρθρώσεις έχουν είδη προσβληθεί από οστεοαρθρίτιδα το αυξημένο σωματικό βάρος επιβαρύνει τον πόνο.

Θεραπεία:

Η θεραπεία διακρίνεται σε συντηρητική και χειρουργική. Η συντηρητική περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, φυσιοθεραπεία, βελονισμό, κινησιοθεραπεία. Στο οξύ στάδιο επιβάλλεται ανάπαυση και περιορισμός των δραστηριοτήτων του ατόμου στο ελάχιστο. Παράλληλα χορηγούνται φάρμακα κυρίως αντιφλεγμονώδη.

Η οστεοαρθρίτιδα θεραπεύεται με τον συνδυασμό των ακολούθων:

-Εκπαίδευση του ασθενή σχετικά με την ασθένεια.

- Έλεγχος του βάρους.

-Φαρμακευτική αντιμετώπιση για τον έλεγχο του πόνου, τη μείωση της φλεγμονής και ενδεχομένως την καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου με φάρμακα που μελετώνται. Τα φάρμακα στην οστεοαρθρίτιδα έχουν σαν στόχο να ανακουφίσουν τον ασθενή από τους πόνους και να τον βοηθήσουν να κινητοποιηθεί γρήγορα μαζί δε με τα άλλα μέσα να αποτρέψουν την αναπηρία.

- Φυσικοθεραπεία.

Η φυσιοθεραπεία σε πρώτη φάση στοχεύει στην ελάττωση του πόνου και την υποχώρηση της φλεγμονής. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται αναλγητικά ρεύματα, LASER, υπέρηχοι, πάγος. Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και η μέθοδος της ιοντοφόρεσης κατά την οποία γίνεται μεταφορά ιόντων φαρμακευτικών ουσιών διαμέσου του δέρματος στους ιστούς με τη βοήθεια συνεχούς ηλεκτρικού ρεύματος. Η κινησιοθεραπεία σε αυτό το στάδιο περιλαμβάνει τις λιγότερο επώδυνες ασκήσεις που είναι αυτές που γίνονται με το γόνατο τεντωμένο, δηλ χωρίς να παράγεται κίνηση στην άρθρωση και χωρίς βάρος.

Όταν υποχωρήσουν τα συμπτώματα κάποιοι ασθενείς βρίσκουν μεγάλη ανακούφιση μετά από την εφαρμογή θερμών επιθεμάτων ή διαθερμιών. Στο στάδιο αυτό η κινησιοθεραπεία περιλαμβάνει ασκήσεις με τεντωμένο το γόνατο με βάρος και κατόπιν ασκήσεις ενδυνάμωσης στις τελευταίες μοίρες έκτασης του γόνατος.

- Αεροβικές ασκήσεις. Κυρίως κολύμβηση στη θάλασσα.

-Βελονισμός.
Ο Βελονισμός αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο ελέγχου του πόνου και βελτίωσης της κινητικότητας της πάσχουσας άρθρωσης. Η ευνοϊκή δράση του Βελονισμού στη θεραπευτική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας έχει καταδειχθεί σε μελέτες που δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα διεθνή ιατρικά περιοδικά. Είναι αυτονόητο ότι οι εκφυλισμένες και κατεστραμμένες από την νόσο αρθρώσεις, δεν θα αποκατασταθούν με το Βελονισμό. Εν τούτοις όμως, το αναλγητικό αποτέλεσμα του Βελονισμού θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ασθενών και θα επιβραδύνει την ανάγκη για χειρουργική αποκατάσταση.

Το θεραπευτικό πρωτόκολλο Βελονισμού που ακολουθείται, εξαρτάται από την άρθρωση που πάσχει. Επιλέγονται σημεία των Μεσημβρινών που βρίσκονται πλησίον της πάσχουσας περιοχής. Οι βελόνες που τοποθετούνται εκατέρωθεν της πάσχουσας άρθρωσης, είναι δυνατό να συνδεθούν χιαστί διαμέσου ηλεκτροδίων, με συσκευή ηλεκτροθεραπείας και να χορηγηθεί ηλεκτρικό ρεύμα ελεγχόμενης συχνότητας και έντασης (ηλεκτροβελονισμός). Συνήθως απαιτούνται 12 - 15 συνεδρίες, οι οποίες πολύ συχνά απαιτείται να επαναλαμβάνονται κάθε έξι μήνες.

- Χειρουργική αντιμετώπιση εάν η βλάβη της άρθρωσης είναι πολύ μεγάλη. Περιλαμβάνει οστεοτομίες, εξαιρετικά σπάνια αρθροδέσεις και πολύ συχνά ολικές αντικαταστάσεις της πάσχουσας άρθρωσης με μεγάλη επιτυχία.

Η θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της κατάστασης του ασθενή και από το πόσο έχει επηρεαστεί ο τρόπος ζωής του από την αρθρίτιδα.

Ο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Εναλλακτική - Συμπληρωματική Ιατρική

Με τους όρους "εναλλακτική" ή "συμπληρωματική" ιατρική νοούνται όλες εκείνες οι διαγνωστικές και θεραπευτικές μέθοδοι, που διαφοροποιούνται τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο από την κλασσική ιατρική σκέψη. Επειδή πρόκειται κυρίως για διαγνωστικές ή θεραπευτικές τεχνικές, με συγκεκριμένο φάσμα παθήσεων που μπορούν να διαγνώσουν και να αντιμετωπίσουν, που έχουν σαν σκοπό να συμπληρώσουν και όχι να αντικαταστήσουν την μία και ενιαία ιατρική, περισσότερο ακριβής θα ήταν ο όρος "συμπληρωματικές μέθοδοι" ή "συμπληρωματικές τεχνικές".

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία διαρκώς αυξανόμενη στροφή των ασθενών προς αυτές τις θεραπείες. Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 15 δις δολάρια δαπανώνται ετησίως στις συμπληρωματικές θεραπευτικές μεθόδους μόνο στις Η.Π.Α. Στην Αυστραλία, το ποσό που δαπανάται για την αγορά μη συμβατικών θεραπευτικών σκευασμάτων ανέρχεται στα 621 εκατ. δολάρια, όταν το αντίστοιχο ποσό για τα κλασικά φαρμακευτικά σκευάσματα δεν υπερβαίνει τα 310 εκατ. Αύξηση τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει επίσης ο αριθμός των γιατρών που ασχολούνται με κάποια από αυτές τις θεραπευτικές μεθόδους αποκλειστικά ή συμπληρωματικά, στα πλαίσια της καθημερινής τους κλινικής πράξης. Παράλληλα αυξάνει και ο αριθμός των γιατρών που παραπέμπουν και κατευθύνουν τους ασθενείς τους προς τις συμπληρωματικές θεραπείες.

Κάποιες από αυτές, όπως ο βελονισμός, έχουν πλέον καταξιωθεί στην συνείδηση του ιατρικού κόσμου, ασκούνται από γιατρούς σε επίσημες νοσηλευτικές μονάδες και η αποτελεσματικότητά τους αποδεικνύεται μελέτες που έχουν σχεδιασθεί με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια και έχουν δημοσιευθεί σε έγκυρα ιατρικά περιοδικά.

Η πανάρχαια μέθοδος του βελονισμού επί τέσσερις χιλιάδες χρόνια εξακολουθεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του πόνου, έχοντας τη μοναδικότητα μιας μεθόδου δοκιμασμένης από το χρόνο όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την απουσία επιπλοκών. Γι' αυτό όχι μόνο επιβίωσε αλλά διαδόθηκε στα πέρατα της γης.

Δεν συμβαίνει το ίδιο με τα κλασικά φάρμακα. Κάθε χρόνο αποσύρονται από την κυκλοφορία χιλιάδες φάρμακα, κι αυτό γιατί πολλά από αυτά εμφανίζουν ανεπιθύμητες ενέργειες που τα καθιστούν επικίνδυνα.

Από την άλλη μεριά η μέθοδος θεραπείας με βελονισμό δεν αποκλείει τη χρήση και φαρμάκων. Έτσι επιτυγχάνεται συνεργεία βελονισμού και φαρμάκων με αποτέλεσμα ο ασθενής να βρίσκει επιπλέον βοήθεια στην αντιμετώπιση του προβλήματος του. Για τους λόγους αυτούς παρατηρείται η ολοένα αυξανόμενη διάδοση του βελονισμού στη Δύση.

Όσο και αν οι εναλλακτικές - συμπληρωματικές θεραπευτικές μέθοδοι θεωρούνται ακίνδυνες καθαυτές, είναι ηθικά ανεπίτρεπτη και δυνητικά επικίνδυνη η αλόγιστη άσκησή τους από άτομα με ελλιπή η αμφίβολη εκπαίδευση. Με δεδομένο τον κίνδυνο που προκύπτει για τη δημόσια υγεία από τη μη έγκαιρη διάγνωση μιας νόσου, αλλά και για να διασφαλιστούν τόσο οι ασθενείς όσο και οι θεραπευτές - ενασχολούμενοι με τις τεχνικές αυτές, γίνονται προσπάθειες από διεθνείς επιτροπές, προκειμένου να οριστούν οι ενδείξεις εφαρμογής και οι προϋποθέσεις άσκησης όλων αυτών των μεθόδων.

Στην Ελλάδα, με την υπ' αριθμ. 547/Α4/1191 της 21-2-1980 απόφαση του Υπουργείου Υγείας, αναγνωρίζεται μόνο σε γιατρούς το δικαίωμα άσκησης του βελονισμού και της Ομοιοπαθητικής. Με άλλες αποφάσεις του Υπουργείου Υγείας, αναγνωρίζεται στους ασφαλισμένους του δημοσίου η δαπάνη για την αγορά ομοιοπαθητικών σκευασμάτων εφόσον συνταγογραφούνται από γιατρούς και για ορισμένο αριθμό συνεδριών βιοανάδρασης (biofeedback) και ηλεκτροθεραπείας (TENS και όχι ηλεκτροβελονισμού) εφόσον εκτελούνται από νευρολόγους και ρευματολόγους ή από ιατρούς με ειδικότητα Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης αντίστοιχα. Σε ορισμένα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα, παρέχεται θεραπεία με Βελονισμό, ενώ κάποια ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν πλήρως ή μερικώς την δαπάνη για την εφαρμογή του από Ιατρούς, σε ιδιωτική βάση.

Όλο και περισσότερα Ιατρεία Πόνου λοιπόν, συμπεριλαμβάνουν τον βελονισμό στη φαρέτρα των όπλων που χρησιμοποιούν για την ανακούφιση των ασθενών, κυρίως όσων βασανίζονται από χρόνιους πόνους. Διάσημοι καταξιωμένοι ερευνητές όπως οι Bonica, Wall-Melzack κ. ά. που ασχολούνται με τη θεραπεία του πόνου, αφιερώνουν στα συγγράμματα τους ειδικά κεφάλαια για τον βελονισμό.

Στο Εξωτερικό Ιατρείο Πόνου του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, το οποίο ανήκει στην Έδρα Αναισθησιολογίας του Α.Π.Θ., εφαρμόζετε με ιδιαίτερη επιτυχία ο βελονισμός και ο φαρμακοβελονισμός για την αντιμετώπιση αλγεινών συνδρόμων.

Είναι πολύ σημαντικό να τίθεται η σωστή ένδειξη για βελονισμό. Αυτό σημαίνει ότι ένας ασθενής που προσέρχεται π.χ. στον βελονισμό για ανακούφιση από βασανιστικούς πονοκεφάλους, πρέπει προηγούμενα να έχει υποβληθεί σε ιατρικό έλεγχο από γιατρούς σχετικών ειδικοτήτων, ώστε να αποκλεισθεί η ύπαρξη νεοπλασίας ή άλλων αιτίων που δεν αντιμετωπίζονται με τον βελονισμό. Αυτό σημαίνει ότι είναι ανάγκη να περιορίσουμε τον αριθμό των παθήσεων που αποτελούν ένδειξη για εφαρμογή του βελονισμού σε συσχετισμό με τον αριθμό των παθήσεων που οι αρχαίοι Κινέζοι αντιμετώπιζαν με τη μέθοδο αυτή.

Στην εποχή μας, η έρευνα στα σύγχρονα Εργαστήρια Φυσιολογίας ανίχνευσε και ερμήνευσε τους μηχανισμούς δράσης του βελονισμού. Η έρευνα που συνεχίζεται θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των μη­χανισμών δράσης του, ώστε ακόμη και όσοι αμφισβητούν τη μέθοδο αυ­τή γιατί δεν κατανοούν τον τρόπο λειτουργίας της, να έχουν μια ικανο­ποιητική εξήγηση που θα απαντά στις αμφιβολίες τους.

Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται συνέδρια για το βελονισμό Εθνικά και Παγκόσμια που στοχεύουν στη βελτίωση των γνώσεων μας για τον βελονισμό σε κλι­νικό και ερευνητικό επίπεδο. Από το 1976 η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας περιλαμβάνει τον βελονισμό στις ιατρικές θεραπείες και μάλιστα συντάσσει κατάλογο ασθενειών που μπορεί να θεραπεύσει ο βελονισμός.

Ιστορικά στοιχεία

Η εφαρμογή του βελονισμού, ο οποίος είναι τρόπος θεραπείας με την τοποθέτηση βελονών στο δέρμα, ξεκίνησε πριν 4000 χρόνια στην Κίνα. Στη Δύση άρχισε να διαδίδεται πριν από 160 χρόνια περίπου και στην Ελλάδα πριν από περίπου 25 χρόνια.

Η άνθιση των εμπορικών συναλλαγών της Ευρώπης με την Άπω Ανατολή, κατά τον 17ο αιώνα, στάθηκε η αιτία για την αρχή της εισαγωγής του βελονισμού στη Δύση. Οι πρώτες σχετικές ανακοινώσεις έγιναν από τον Ολλανδό Jacob de Bondt το 1658, τον Γερμανό Andreas Cleyer το 1686 και τον Σουηδό Engelbert Kampfer το 1712. Αυτοί θεωρούνται και οι πρωτοπόροι του βελονισμού στη Δύση, στην οποία ωστόσο μεγάλη διάδοση βρήκε ο βελονισμός τον 20ον αιώνα. Έτσι, σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστρία, η Μ. Βρετανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ο Καναδάς, υπάρχουν σήμερα πολλοί γιατροί που ασκούν τον βελονισμό.

Εκτός από τον παραδοσιακό κινέζικο βελονισμό εξελίχθηκαν στη Δύση και άλλες μορφές του, κυρίως τα τελευταία χρόνια. Στη Γαλλία ο γιατρός P. Nogier ανέπτυξε τη μέθοδο του ωτοβελονισμού μετά από την διαπίστωση της άμεσης σχέσης διαφόρων περιοχών του σώματος με αντίστοιχα σημεία στο αυτί. Στη Γερμανία ο Voll προώθησε τη μέθοδο του ηλεκτροβελονισμού δημιουργώντας τη δική του σχολή. Ο Felix Mann στη Μ. Βρετανία εφάρμοσε την τεχνική του περιοστικού βελονισμού, δηλαδή την εισαγωγή βελονών μέχρι την επαφή τους με τα οστά. Ο Zeitler στην Αυστρία ασχολήθηκε με τον κρανιοβελονισμό, κατά τον οποίο οι βελόνες τοποθετούνται σε συγκεκριμένες ζώνες στο κρανίο, μέθοδος, η οποία είναι ανεξάρτητη από την κινέζικη πρακτική. Η Petrizek στην Αυστρία εφάρμοσε τη μέθοδο του βελονισμού στην Οδοντιατρική. Ο Herget στη Γερμανία χρησιμοποίησε τον ηλεκτροβελονισμό κατά την αναισθησία σε εγχειρήσεις καρδιάς.

Πριν από 4000 χρόνια οι Κινέζοι γιατροί γνώριζαν την ύπαρξη του κυκλοφορικού συστήματος. Συγκεκριμένα το Βιβλίο Ιατρικής του Κίτρινου Αυτοκράτορα είναι το πρώτο γνωστό βιβλίο που περιέχει ενδείξεις και γνώσεις για την κυκλοφορία του αίματος. Έτσι, οι Κινέζοι γιατροί κατόρθωσαν να ξεχωρίσουν το φλεβικό αίμα που δεν είναι αρκετά οξυγονωμένο, από το αίμα των αρτηριών, που μας δίνει ζωή, και στη συνέχεια έγινε ο συσχετισμός τους με τις δύο βασικές κοσμικές αρχές του Γιν και του Γιάνγκ.

Το σύστημα του βελονισμού βασίζεται στην αρχαία διαπίστωση ότι μέσα στον άνθρωπο υπάρχει η ζωική ενέργεια "Τσι" υπό μορφή "Γιν και Γιάνγκ". Αυτή η ενέργεια ρέει μέσα σε ορισμένους αγωγούς που ονομάζονται "μεσημβρινοί". Μεγάλη σημασία έχει για τη σωστή λειτουργία των οργάνων του σώματος η ισορροπία της ζωικής αυτής ενέργειας. Όταν έχουμε διαταραχή της ισορροπίας αυτής, τότε έχουμε την εμφάνιση διαφόρων παθήσεων. Με τον βελονισμό, την τοποθέτηση δηλ. βελονών σε διάφορα προκαθορισμένα σημεία του δέρματος, επανέρχεται η διαταραγμένη ισορροπία του οργανισμού.

Έτσι, το Γιάνγκ αντιπροσωπεύει την αρσενική, θετική ενέργεια που παράγει ζέστη, φως, πληρότητα. Το Γιν είναι το θηλυκό, η δύναμη του κρύου, του σκοταδιού, της κενότητας. Για να είναι ο οργανισμός υγιής, θα πρέπει οι δύο αυτές ενέργειες να είναι σε αρμονία και ισορροπία μεταξύ τους.

Μέθοδος του βελονισμού
Η πρωτόγονη μορφή βελονισμού ήταν η εφαρμογή ενός ισχυρού ερεθίσματος, π.χ. με μυτερές πέτρες στα σημεία του δέρματος όπου εντοπιζόταν ο πόνος. Στη συνέχεια εφαρμόσθηκαν λεπτές βελόνες για ελάχιστο χρόνο επάνω σε αλγεινά σημεία του δέρματος. Διαπιστώθηκε όμως πως ο πόνος έτσι σταματούσε μόνον προσωρινά.

Η εξέλιξη της τεχνικής του βελονισμού βασίστηκε στην μεγάλη σημασία της σωστής επιλογής και του συνδυασμού των σημείων του δέρματος καθώς και στη παραμονή για 20-30 λεπτά της ώρας των βελονών στο δέρμα, για καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.

Η είσοδος των βελονών δεν προκαλεί πόνο. Οι βελόνες αυτές θα πρέπει να τονιστεί ότι έχουν πολύ μικρή διάμετρο, τόση ώστε μέσα στον αυλό μιας συνηθισμένης σύριγγας που χρησιμοποιείται για ενέσεις, χωρούν 10 –15 βελόνες βελονισμού! Η τοποθέτησή τους μπορεί να γίνει απλώς με το χέρι, αν και στο σύγχρονη βελονισμό γίνεται συνήθως με λεπτά ειδικά σωληνάκια ( οδηγούς ), με τα οποία προωθούνται οι βελόνες στο δέρμα. Ο αριθμός των βελονών που χρησιμοποιούνται, πρέπει να είναι όσο το δυνατό μικρότερος, δηλαδή συνήθως να μην ξεπερνά τις 16 βελόνες.

Ο μέσος όρος επισκέψεων του ασθενούς είναι περίπου 15 συνεδρίες, με απόσταση 2-5 ημερών μεταξύ τους, αν και ο γιατρός κρίνει ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Σε κάθε ημιμόριο του σώματος υπάρχουν 365 σημεία βελονισμού που εντάσσονται σε 12 ομάδες, οι οποίες ονομάζονται μεσημβρινοί. Κατά τους Κινέζους σε κάθε ένα από τους 12 μεσημβρινούς κυκλοφορεί η ζωική ενέργεια με μία ορισμένη φορά.

Υπάρχουν σημεία τα οποία διεγείρουν και άλλα τα οποία δρουν κατευναστικά στη λειτουργία των διαφόρων μεσημβρινών και ως εκ τούτου των οργάνων του σώματος. Διακρίνουμε 4 κατηγορίες σημείων:

1. Σημεία που έχουν μόνο τοπική δράση

2. Σημεία που έχουν πιο εκτεταμένη δράση

3. Σημεία με δράση σε όλο το σώμα

4. Σημεία που δρουν σε όλο το σώμα, αλλά συγχρόνως και στην ψυχική μας σφαίρα.

Εκτός από τον μηχανικό ερεθισμό των σημείων με βελόνες, χρησιμοποιούνται και πρόσθετοι τρόποι, όπως με την εφαρμογή θερμότητας επάνω στο σημείο του βελονισμού, μέσω της καύσης ειδικών βοτάνων (Μόξα), με την εφαρμογή ηλεκτρικού ρεύματος πολύ χαμηλής τάσης και έντασης επάνω στις βελόνες (Ηλεκτροβελονισμός), με την επίδραση φωτεινής ενέργειας τύπου Laser και με την επίδραση μαγνητισμού από μικρούς ισχυρούς μαγνήτες, τους οποίους τοποθετούμε επάνω στα σημεία βελονισμού (Μαγνητοβελονισμός).

Παθήσεις που θεραπεύονται με βελονισμό

Η θεραπεία του βελονισμού έχει εφαρμογή στις εξής παθήσεις:

1. Σε πόνους, όπως: πονοκεφάλους, ημικρανίες, ισχιαλγίες, οσφυαλγίες, πόνους από σπονδυλοαρθρίτιδες, πόνους στις αρθρώσεις (ώμου, αγκώνα, χειρός, γόνατος, κ.τ.λ), νευραλγίες του τριδύμου, πόνους ρευματικής οστεοαρθρίτιδας, πόνους από αυχενικό σύνδρομο, πόνους κατά την περίοδο, κράμπες, πλευροδυνίες.

2. Σε ψυχοσωματικές παθήσεις, όπως: σε γαστρίτιδες, έλκη στομάχου, κολίτιδες, άσθμα, σε αϋπνίες, σε δυσκοιλιότητα, σε καταστάσεις άγχους, σεξουαλικές διαταραχές, σε αλλεργία, αλλεργικό συνάχι, σε υπέρταση, και εναντίον της παχυσαρκίας.

3. Σε διάφορες άλλες παθήσεις, όπως: σε παραλύσεις και παρέσεις άνω και κάτω άκρων μετά από ημιπληγία, σε παρέσεις του προσωπικού, σε ιλίγγους, σε ορισμένες δερματικές παθήσεις όπως π.χ. σε ακμή, σε έκζεμα, σε διαταραχές αιμάτωσης των άκρων, σε εμβοές ώτων κ.α.

Ο βελονισμός σε συνδυασμό με ακτίνες Laser χρησιμοποιείται κυρίως σε δερματικές παθήσεις και στην παιδιατρική. Ο ηλεκτροβελονισμός χρησιμοποιείται για θεραπεία παραλύσεων από ημιπληγίες, καθώς και για αναισθησία δημιουργώντας υπαλγησία (μείωση του πόνου – αναισθησία). Ο μαγνητοβελονιομός και η Μόξα χρησιμοποιούνται σε αρθριτικούς πόνους.

Σύγχρονες απόψεις πάνω στον τρόπο δράσης του Βελονισμού
Ιστολογική ανατομία των σημείων βελονισμού

Οι ιστολογικές τομές που έγιναν από παλιά στα σημεία του βελονισμού έχουν αποδείξει ότι υπάρχει μια ειδική δομή όπως και κατανομή των σημείων. Ορισμένοι πίστευαν ότι τα σημεία του βελονισμού, στην καλύτερη περίπτωση, είναι μια δερματική προβολή ή δεν υπάρχουν καθόλου.

Έτσι ξεκίνησε και ο Kellner την πρώτη εργασία του για την ιστολογική διαπίστωση και επιβεβαίωση των σημείων του βελονισμού. Πήρε τμήματα δέρματος από σημεία κοντά σε αυτά του βελονισμού, αλλά και από τους μεσημβρινούς του δέρματος και έκανε 250-300 ιστολογικές τομές του δέρματος. Πήρε επίσης δέρμα από 24 σημεία βελονισμού, αλλά και από άλλα σημεία πιο μακριά, άσχετα με αυτά, με διάμετρο 5-7 χιλιοστά. Εξέτασε ένα υλικό 11.137 ιστολογικών τομών, όπου και η πιθανότητα λάθους σχεδόν εξαφανίζεται.

Μπόρεσε να δείξει τα εξής:

1) Τα διάφορα σημεία του βελονισμού, σε αντίθεση με τους μεσημβρινούς και με τα άλλα σημεία του δέρματος, έχουν πολύ μεγαλύτερο αριθμό απολήξεων.

2) Διαφέρουν επίσης ως προς την ποιότητα των τελικών νευρικών απολήξεων, καθώς έχουν περισσότερα σωμάτια του Meisner, του Krause, ακόμα και λείες μυϊκές ίνες.

Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν σαφώς ότι τα σημεία του βελονισμού έχουν κάποια ιδιαίτερη ιστολογική δομή, η οποία και είναι σε θέση να εξηγήσει τις ηλεκτροφυσιολογικές αποκλίσεις που μετρούσε ο Maresch. Έτσι διαπιστώθηκε ότι τα σημεία του βελονισμού έχουν μια ξεχωριστή ιστολογική διαφορά από τα άλλα σημεία του δέρματος, η οποία συνίσταται σε αυξημένη συσσώρευση τελικών απολήξεων, υποδοχέων, και ως εκ τούτου και λειτουργιών.

Για το λόγο αυτό η διαφοροποίηση αυτών των σημείων φανερώνεται, όπως είναι φυσικό, και στη διαφορετική απόδοση και λειτουργία τους.

Οι επιφάνειες του δέρματος, που είναι γύρω από τα σημεία του βελονισμού, δεν έχουν αυτή τη συσσώρευση των υποδοχέων που παρατηρείται επάνω στα σημεία του βελονισμού, πράγμα που δείχνει μια τελείως ξεκάθαρη διαφορά μεταξύ του σημείου και της γύρω από αυτό περιοχής.

Επίδραση στον πόνο ( αναλγησία ).

Τα τελευταία 25 χρόνια ερευνάται το θέμα του βελονισμού στα πιο σύγχρονα εργαστήρια νευροφυσιολογίας και βιοχημείας. Έτσι, εκτός από τις Κινέζικες αντιλήψεις σχετικά με τη δράση του, δηλαδή στην πεποίθηση ότι ο βελονισμός διατηρεί την ενεργειακή ισορροπία του οργανισμού, διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για μία μέθοδο αντανακλαστικής θεραπείας, κατά την οποία όταν ερεθίζουμε με τις βελόνες ορισμένα σημεία του δέρματος, δηλαδή τους τοπικούς ερεθιοματοδέκτες (σωμάτια Ruffini, Pazini κ,τ.λ), διοχετεύεται ένα μήνυμα που κατευθύνεται μέσω των νεύρων σε διάφορα νευρικά κέντρα. Από αυτά τότε ξεκινάει μία διορθωτική απάντηση με στόχο τις λειτουργίες και τα όργανα που διαταράχθηκαν. Από την άποψη της νευροφυσιολογίας ο βελονισμός δρα με αναστολή στο σύστημα των νευρώνων, που λαμβάνουν μέρος στην αντίληψη του πόνου, με αποτέλεσμα την αναλγησία.

Σε βιοχημικά εργαστήρια Δυτικοί επιστήμονες έχουν αποδείξει με πειράματα σε ζώα, ότι με τον βελονισμό παράγονται σε αυξημένες ποσότητες ουσίες του οργανισμού στον εγκέφαλο, οι οποίες ονομάζονται ενδορφίνες. Οι ενδορφίνες είναι πρωτεΐνες, που αποκλείουν ορισμένους υποδοχείς στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα την ελάττωση του πόνου.

Από το 1975 υπάρχουν αξιοσημείωτες αποδείξεις ότι ο βελονισμός προκαλεί έκλυση εγκεφαλινών και ενδορφινών από το νευρικό σύστημα. Οι αναλγητικές αυτές ουσίες υπάρχουν φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Το γεγονός αυτό είναι δυνατό να ερμηνεύσει την αναλγητική επίδραση του βελονισμού στη χειρουργική. Μπορεί επίσης να ερμηνεύσει το λόγο της ανακούφισης που επιφέρει ο βελονισμός σε ασθενείς με άσθμα ή κατάθλιψη.

Οι Mayer D. και Price D. απέδειξαν τον ανταγωνισμό της αναλγησίας του βελονισμού μετά από χορήγηση ενός ανταγωνιστή της μορφίνης (της ναλοξόνης). Έτσι απέδειξαν ότι η αναλγησία με τον βελονισμό έχει άμεση σχέση με τον μηχανισμό των ενδογενών οπιοειδών. Στη συνέχεια έγιναν πολλές εργασίες από τους Huang Υ, Wang Q. κ.ά., τους Ηα Η., Tan Ε. κ.ά., τους Pomeranz Β. κ.ά. σε ζώα και σε ανθρώπους που συμφωνούν με την προηγούμενη άποψη.

Στη μελέτη τους οι Mayer D. και Price D. ασχολήθηκαν με την ουδό του πόνου, μετά από ηλεκτρικό ερέθισμα στον πολφό του δοντιού των ανθρώπων. Βρήκαν ότι αυξάνεται η ουδός του πόνου μετά από βελονισμό ενός σημείου, συγκεκριμένα του Π.Ε.4. Μετά από χορήγηση ναλοξόνης αυτή η αύξηση εξαφανίστηκε.

Παρόμοια αποτελέσματα βρέθηκαν και σε ζώα. Οι Ηα Η., Tan Ε κ.ά. σε πειράματα με πιθήκους κατέγραψαν ένα ανταγωνισμό αναλγησίας του βελονισμού από την ναλοξόνη. Ο ανταγωνισμός αυτός της αναλγητικής δράσης του βελονισμού έχει αποδειχθεί σε διάφορα πειράματα σε ζώα όπως σε γάτες, ποντίκια, άλογα, κουνέλια, πιθήκους. Σε όλα τα πειράματα στα ζώα οι ερευνητές είχαν συγκεκριμένα "μοντέλα μελέτης" της ουδού του πόνου, μετά από εφαρμογή ειδικών ερεθισμάτων.

Οι Peets και Pomeranz σε μελέτη επάνω σε ποντίκια που δεν είχαν οπιούχους υποδοχείς διαπίστωσαν ασθενή αναλγησία. Έτσι αποδεικνύεται η αναλγητική δράση του βελονισμού δια μέσου του μηχανισμού των ενδογενών οπιούχων.

Δυστυχώς λίγοι μόνον ερευνητές βιοχημικοί γνωρίζουν αρκετά το βελονισμό, έτσι ώστε να τον ασκούν, ή ακόμα να αξιολογούν τις ικανότητες αυτών που τον ασκούν.

Με τον απλό βελονισμό ή με απλή πίεση των σημείων του βελονισμού ή και ιδιαίτερα με τον ηλεκτροβελονισμό παρατηρείται αύξηση του επιπέδου των ενδορφινών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, αλλά και σε άλλα μέρη του σώματος.

Από άλλες έρευνες έχει βρεθεί ότι κατά τον βελονισμό κλείνει η πύλη του πόνου και δεν γίνετε μετάδοση ερεθισμάτων προς το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Οι σωματοαισθητικοί υποδοχείς λειτουργούν σαν Tranducer (μετατροπείς μηχανικής σε ηλεκτρική ενέργεια), για να μεταφέρουν μηχανικά, θερμικά, χημικά ερεθίσματα και για να μετατρέψουν αυτά τα ερεθίσματα σε ηλεκτρική ενέργεια. Η θεωρεία της πύλης (Gate -Control) εξηγεί πώς ο βελονισμός μπορεί να προκαλέσει αναλγησία, ακόμη και σε ορισμένες εγχειρίσεις.

Θεραπεία – Αποτελέσματα

Όταν θέλουμε να εκτιμήσουμε την αποτελεσματικότητα του βελονι­σμού συγκρίνοντας τις περιπτώσεις επιτυχίας του στους ανατολικούς λα­ούς με τις ανάλογες στους λαούς της Δύσης, θα πρέπει να λάβουμε υπό­ψη τη διαφορετική ψυχοσύνθεση και τον διαφορετικό τρόπο ζωής του ανθρώπου της Ανατολής από αυτόν του ανθρώπου της Δύσης. Είναι φυ­σικό στους λαούς της Ανατολής ο βελονισμός να είναι αποτελεσματικό­τερος, καθώς ενώ ο άνθρωπος της Ανατολής χρησιμοποιεί τον βελονισμό με μεγάλη ευκολία και εμπιστο­σύνη ακόμη και για ελαφρές σχετικά παθήσεις, ο άνθρωπος της Δύσης καταφεύγει συνήθως στον βελονισμό, αφού πρώτα έχει εξαντλήσει τις δυνατότητες της κλασικής ιατρικής και το όποιο πρόβλημά του έχει μεταπέσει στην χρονιότητα, κάτι που δυσχεραίνει την θεραπευτική προσέγγιση.

Ο βελονισμός αντιμετωπίζει με επιτυχία σημαντικό αριθμό παθήσε­ων, αλλά έχει και τα όρια του - δεν θεραπεύει τα πάντα.

Ας σημειωθεί ότι ο βελονισμός μπορεί να εφαρμοσθεί και στην οξεία και στη χρόνια φάση των νόσων που αναφέραμε. Τα μόνιμα αποτελέσματα της θεραπείας με βελονισμό έχουν παρατηρηθεί σε ποσοστό 50-80% των ασθενών, ανάλογα βέβαια με τις παθήσεις. Ποσοστό πολύ καλό, αν ληφθεί υπ' όψιν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών έχει ήδη υποστεί, χωρίς όμως αποτέλεσμα, φαρμακευτικές και άλλες θεραπείες πριν από τον βελονισμό.

Ιδιαίτερα πρέπει να τονισθεί ότι ο βελονισμός συμβάλλει κατά της πολυφαρμακίας και φυσικά δεν έχει παρενέργειες, όπως μπορεί να έχουν οι φαρμακευτικές ουσίες.

Ακόμη, ο βελονισμός και ο ηλεκτροβελονισμός χρησιμοποιούνται σήμερα στην Κίνα σε μεγάλο αριθμό νοσοκομείων για ορισμένες επεμβάσεις, αντί για γενική ή τοπική αναισθησία ή και συμπληρωματικά με αυτήν.

Στην Ελλάδα εφαρμόζεται ο βελονισμός σε Δημόσια Νοσηλευτικά Ιδρύματα τα τελευταία 15 χρόνια. Συγκεκριμένα, το 1983 έχει ξεκινήσει η εφαρμογή του βελονισμού στο ιατρείο πόνου του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, που ήταν και το πρώτο τέτοιο εξωτερικό ιατρείο στην Ελλάδα.

Στην χώρα μας σήμερα δραστηριοποιούνται ενεργά τρεις Ιατρικές Εταιρείες Βελονισμού: η Ιατρική Εταιρεία Βελονισμού Βόρειας Ελλάδος με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Βελονισμού με έδρα την Αθήνα και η Πανελλήνια Ιατρική Εταιρεία Βελονισμού με έδρα την Αθήνα. Οι δύο πρώτες επιστημονικές εταιρείες, προσπαθώντας να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των Ελλήνων Ιατρών Βελονιστών για διαρκή επιμόρφωση, διοργανώνουν από κοινού μετεκπαιδευτικά σεμινάρια και διαλέξεις, ενώ τα μέλη τους συμμετέχουν ενεργά σε διεθνή συνέδρια ιατρικού βελονισμού.

Παράλληλα, σε συνεργασία με αντίστοιχες εταιρείες βελονισμού χωρών με παράδοση στο Βελονισμό (Κίνα, Βουλγαρία), διοργανώνονται εκπαιδευτικά σεμινάρια και πρακτική άσκηση σε νοσοκομεία των χωρών αυτών. Οι Ελληνικές Ιατρικές Εταιρείες Βελονισμού, είναι μέλη του Διεθνούς Συμβουλίου για τον Ιατρικό Βελονισμό (ICMART) και εφαρμόζουν με συνέπεια τα εκπαιδευτικά και μετεκπαιδευτικά προγράμματά του.

Για να εφαρμόσει κάποιος τον Βελονισμό , σύμφωνα με τα Ελληνικά και Διεθνή δεδομένα , κρίνεται απαραίτητο:

1)Να είναι πτυχιούχος γιατρός ή οδοντίατρος.

2)Να έχει άδεια ασκήσεως Ιατρικού Επαγγέλματος για την Ελληνική Επικράτεια.

3)Να είναι εγγεγραμμένος στον Ιατρικό Σύλλογο της περιοχής του.

4)Να έχει παρακολουθήσει τουλάχιστον (300) τριακόσιες ώρες θεωρητικής και πρακτικής διδασκαλίας Βελονισμού , σε εκπαιδευτικό κέντρο της Ελλάδας ή του εξωτερικού.

5)Να είναι τακτικό μέλος αναγνωρισμένης ιατρικής εταιρείας Βελονισμού και εγγεγραμμένος στα αρχεία της.

Η αποτελεσματικότητα του Βελονισμού και η κατανόηση της νευροφυσιολογικής δράσης του, είχαν σαν αποτέλεσμα την αποδοχή της θεραπευτικής αυτής τεχνικής από το Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας μας, τουλάχιστον όσον αφορά την αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου. Σε μεγάλα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα (Γ.Ν.Α Γ.Γεννηματάς, Σισμανόγλειο, Νίκαια, Ευαγγελισμός, Αιγινίτειο, Λαϊκό, ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης, Γ.Ν Σερρών), τεχνικές βελονισμού και ηλεκτροβελονισμού εφαρμόζονται στα ιατρεία αποκατάστασης και πόνου σε καθημερινή βάση.